ԵՐԵՎԱՆ, 21 նոյեմբեր․/ԱՌԿԱ/. Հայաստանում ֆինանսական շուկաների նկատմամբ հետաքրքրությունը մեծանում է, և աստիճանաբար ավելի շատ մարդիկ են մտածում, թե ինչպես կարելի է ձևավորել երկարաժամկետ կապիտալ։ Շատերը չգիտեն, թե որտեղից պետք է սկսել կամ ինչպես խուսափել սխալներից։ Երկարաժամկետ ներդրումների մոտեցումները հասկանալու համար «ԱՌԿԱ»-ն զրուցել է «Freedom Broker Armenia»-ի ֆինանսական խորհրդատու Աշոտ Մարտիրոսյանի հետ։
ԱՌԿԱ – Այսօր շատ է խոսվում երկարաժամկետ ներդրումների կառավարման մասին։ Ո՞ր ժամանակահատվածն եք համարում իսկապես երկարաժամկետ՝ 5, 10, 20 տարի։
Ա. Մարտիրոսյան – Ամեն ինչ կախված է նպատակներից։ Սկսելով խնայել 20 տարեկանից՝ 40 տարեկանում դուք կարող եք կուտակել կապիտալ, որը կարող եք ծառայեցնել ձեր նպատակներին։ Հետևաբար, ես 20 տարին համարում եմ իսկապես երկարաժամկետ։
ԱՌԿԱ – Որտեղի՞ց պետք է սկսի սկսնակ ներդրողը և ի՞նչ նպատակներ են իրենց առջև դնում երկարաժամկետ ռազմավարություն հետապնդող ներդրողները։
Ա. Մարտիրոսյան – Կարևոր է հասկանալ առկա գործիքները և գնահատել դրանց ռիսկերը։ Սկսնակները պետք է սկսեն միայն ցածր ռիսկային գործիքներից և չսպասեն արագ արդյունքների։ Կարևորը կարգապահությունն է, հետևողականությունը, ներդրումների շարունակականությունը, եկամտաբերության վերաներդրումը։
ԱՌԿԱ – Ինչպե՞ս է փոխվել ներդրումային փիլիսոփայությունը Հայաստանում վերջին տարիներին, և ի՞նչ դեր են խաղացել բրոքերները, այդ թվում՝ Freedom Broker Armenia-ն, ներդրողների նոր սովորույթների ձևավորման գործում։
Ա. Մարտիրոսյան – Նախկինում հաճախորդները հետաքրքրված էին միայն ավանդներով, իսկ հետո՝ պարտատոմսերով։ Այժմ նույնիսկ պահպանողական ներդրողները դիտարկում են ավելի ռիսկային գործիքներ։ Ֆինանսական կրթվածության աճը ակնհայտ է, և մենք, Freedom Academy Armenia-ի հետ համատեղ, զգալի ներդրում ենք ունեցել դրանում։
ԱՌԿԱ – Ի՞նչ է նշանակում «ռիսկի հավասարակշռված մակարդակ» մասնագիտական պրակտիկայում: Ի՞նչ պարամետրեր եք հաշվի առնում հաճախորդի համար այս մակարդակը որոշելիս։
Ա. Մարտիրոսյան – Օրինակ դիտարկենք պարտատոմսերը. պետական պարտատոմսերը ցածր ռիսկային գործիք են, բայց պորտֆելի մի մասը կարող է տեղաբաշխվել կորպորատիվ պարտատոմսերում՝ դիվերսիֆիկացման համար: Շուկայում պարտատոմսերը հասանելի են տարբեր արժույթներով, և գործիքների ճիշտ համադրությունը օգնում է հավասարակշռել եկամտաբերությունն ու ռիսկը:
ԱՌԿԱ – Ի՞նչ կոպիտ սխալներ են թույլ տալիս ներդրողները, երբ փորձում են ինքնուրույն որոշել իրենց ռիսկ-պրոֆիլը։
Ա. Մարտիրոսյան – Հիմնական սխալ պատկերացումը արագ շահույթի ակնկալիքն է։ Սկսնակները չեն հետևում ներդրումային վերջնաժամկետին և, մի քանի ամիս եկամուտ չտեսնելով, դուրս են բերում իրենց միջոցները։ Սակայն հիմնական եկամուտը սովորաբար սկսում է ձևավորվել չորրորդ տարվանից սկսած։
ԱՌԿԱ – Ո՞ր գործիքներն են այսօր արդյունավետ կերպով նվազագույնի հասցնում ռիսկերը՝ առանց էականորեն նվազեցնելու պոտենցիալ եկամտաբերությունը՝ ETF-ները, պարտատոմսերը, դիվերսիֆիկացված պորտֆելները։
Ա. Մարտիրոսյան – Դիվերսիֆիկացված պորտֆելը կարող է ներառել պարտատոմսեր և բաժնետոմսեր։ Ռիսկերը մեղմելիս կարևոր է կենտրոնանալ վարկային վարկանիշների վրա։ 2022–2024 թթ.-երին ETF-ներից վաղաժամ դուրս գալը հանգեցրել է բացասական եկամտաբերության, ինչը ցույց է տալիս գործիքի և ժամանակի ընտրության կարևորությունը։
ԱՌԿԱ – Որքանո՞վ է կարևոր դիվերսիֆիկացիան երկարաժամկետ ռազմավարություններում: Արդյո՞ք ունեք դիվերսիֆիկացված պորտֆել կառուցելու հիմնարար սկզբունքներ:
Ա. Մարտիրոսյան – Եթե ընտրում եք բարձր վարկային վարկանիշ ունեցող պարտատոմս, ապա կարելի է չդիվերսիֆիկացնել պորտֆելը: Բայց եթե նպատակը բազային տոկոսադրույքներից բարձր եկամտաբերություն ստանալն է, ապա պորտֆելում պետք է ներառվեն կորպորատիվ պարտատոմսեր:
ԱՌԿԱ – Կա՞ն ակտիվների բաշխման ունիվերսալ հարաբերակցություններ (օրինակ՝ 60/40), թե՞ ներկայիս միջավայրում այն խիստ անհատականացված է։
Ա. Մարտիրոսյան – Այն անհատական է։ Բայց ես խորհուրդ եմ տալիս առաջին երկու տարիների ընթացքում ներդրումներ կատարել միայն պարտատոմսերում, վերաներդնել տոկոսները, ապա ավելացնել ավելի ռիսկային գործիքներ՝ կախված պորտֆելի չափից և արդյունքներից։
ԱՌԿԱ – Ինչպե՞ս են համաշխարհային գործոնները, ինչպիսիք են աշխարհաքաղաքականությունը, գնաճը և տոկոսադրույքները, ազդում հայ ներդրողների երկարաժամկետ ռազմավարությունների վրա։
Ա. Մարտիրոսյան – Աշխարհաքաղաքականությունը կարող է ազդել երկարաժամկետ ներդրումների վրա, ուստի աշխարհագրական դիվերսիֆիկացիան կարևոր է. որոշ միջոցներ կարող են տեղադրվել Ֆրանսիայի, Անգլիայի, ԱՄՆ-ի և այլ տարածաշրջանների բորսաներում։
ԱՌԿԱ – Արդյո՞ք պետք է վերանայել պորտֆելը, երբ շուկայական պայմանները փոխվում են, թե՞ ավելի լավ է պահպանել ռազմավարությունը մինչև հորիզոնի ավարտը։
Ա. Մարտիրոսյան – Այն պետք է վերանայվի։ Ներդրողների եկամտաբերությունը ժամանակի ընթացքում փոխվում է, և պորտֆելը պետք է ճշգրտվի։ Հորիզոնը կարող է պահպանվել, բայց ռիսկի մակարդակը և պորտֆելի կառուցվածքը պետք է վերանայվեն։
ԱՌԿԱ – Ի՞նչ վարքային սխալներ են ամենից հաճախ խանգարում ներդրողներին պահպանել կարգապահությունը բարձր անկայունության ժամանակահատվածներում։
Ա. Մարտիրոսյան – Հիմնական խնդիրը հուզական որոշումներն են։ Հաջողություն են ունենում նրանք, ովքեր պահպանում են կարգապահությունը և հասկանում, որ արժեքը ստեղծվում է ժամանակի ընթացքում, այլ ոչ թե հաշված շաբաթների ընթացքում։
ԱՌԿԱ – Ի՞նչ գործիքներ, տեխնոլոգիաներ կամ վերլուծական ծառայություններ է առաջարկում Freedom Broker Armenia-ն՝ հաճախորդներին հավասարակշռված ռազմավարություն պահպանելու և ռիսկերը կառավարելու համար։
Ա. Մարտիրոսյան – Այն ներառում է շուկայի շարունակական ուսումնասիրություն, տեղեկատվություն միջազգային բորսայից և մակրոտնտեսական ցուցանիշներ։ Տնտեսությունների համեմատությունը թույլ է տալիս մեզ գնահատել իրավիճակը և ճիշտ որոշումներ կայացնել։ Սակայն որոշումները միշտ կայացնում է հաճախորդը։
ԱՌԿԱ – Ինչպե՞ս կարելի է հաշվարկել երկարաժամկետ ներդրման եկամտաբերությունը։
Ա. Մարտիրոսյան – Ապագա արժեքի (FV) բանաձևի միջոցով կարելի է հաշվարկել ներդրման եկամտաբերությունը՝ հիմնվելով ֆինանսական հնարավորությունների, ինչպես նաև ամսական և կանխատեսվող տոկոսադրույքների վրա։ Օրինակ՝ 20-ամյա անձը, ով ամսական 100 դոլար է ներդնում տարեկան 10% տոկոսադրույքով, կարող է 40 տարեկանում կուտակել մոտավորապես 76,000 դոլար, որից 24,000 դոլարը սեփական գումարն է, իսկ մնացածը՝ շուկայի եկամտաբերությունը։
ԱՌԿԱ – Թվարկեք երեք հիմնական սկզբունքները, որոնք անհրաժեշտ են երկարաժամկետ կապիտալի հաջող կառավարման համար։
Ա. Մարտիրոսյան – Նախ, պահպանեք կապը իրականության հետ և մի՛ սպասեք ակնթարթային շահույթի։ Երկրորդը կարգապահությունն է, երրորդը՝ շարունակականությունը. կանոնավոր ներդրումները և վերաներդրումները ապահովում են կապիտալի աճը։
«Ֆրիդոմ Ֆինանս Արմենիա» ՍՊԸ-ն վերահսկվում է Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական բանկի կողմից։
Սույն բաժնի նյութերը հրապարակված են բացառապես տեղեկատվական նպատակներով, հասցեագրված են Ընկերության հաճախորդներին և չեն համարվում անհատական ներդրումային խորհրդատվություն կամ առաջարկ՝ ներդրումներ կատարելու տարբեր ընկերությունների ֆինանսական գործիքներում։
Ցանկացած արժեթղթի և այլ ֆինանսական գործիքի տիրապետում ենթադրում է ռիսկ. դրանց արժեքը կարող է ինչպես աճել, այնպես էլ նվազել։
Անցյալում կատարված ներդրումների արդյունքները չեն երաշխավորում եկամտաբերություն ապագայում։ Ըստ գործող օրենսդրության՝ Ընկերությունը չի երաշխավորում և չի խոստանում ապագա եկամուտներ, չի երաշխավորում հնարավոր ներդրումների վստահելիությունը և եկամտի կայունությունը։
Լիցենզիայի համարը՝ ՀԵ 0021
Մանրամասներ՝ ffin.am, հեռ.՝ +374 12 25 22 52
