ԵՐԵՎԱՆ, 17 դեկտեմբերի․/ԱՌԿԱ/․ ՀՀ ԱԺ–ն չորեքշաբթի արտահերթ նիստում երկրորդ և վերջնական ընթերցմամբ ընդունեց «Կրիպտոակտիվների մասին» և «Անկանխիկ գործառնությունների մասին» ՀՀ օրենքներում նախատեսված փոփոխությունների փաթեթը։
ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահի տեղակալ Հովհաննես Խաչատրյանը հիշեցրեց, որ 2025 թվականի հուլիսի 4-ին ուժի մեջ մտած «Կրիպտոակտիվների մասին» օրենքի համաձայն՝ կրիպտոակտիվների օգտագործմամբ ծառայությունների մատուցումը ենթակա է լիցենզավորման Կենտրոնական բանկի կողմից։
Նա պարզաբանեց, որ օրենքը նախատեսում է անցումային շրջան այն իրավաբանական անձանց համար, որոնք օրենքի ուժի մեջ մտնելու օրն արդեն մատուցում էին կրիպտոակտիվներով ծառայություններ։ Լիցենզավորումը կարգավորող ենթաօրենսդրական ակտերի ուժի մեջ մտնելուց հետո այդ անձինք պետք է մեկ տարվա ընթացքում գրանցվեն և լիցենզավորվեն ԿԲ-ում` որպես կրիպտոակտիվների ծառայություն մատուցողներ։
Միևնույն ժամանակ, «Անկանխիկ գործառնությունների մասին» օրենքի 6.1 հոդվածի համաձայն, որն ուժի մեջ է մտնում 2026 թվականի հունվարի 1-ից, կրիպտոակտիվներով գործառնությունները պետք է իրականացվեն բացառապես անկանխիկ ձևով։
ԿԲ նախագահի տեղակալը նշեց, որ կիրառման ժամկետների անհամապատասխանությունը խնդիրներ է ստեղծում անցումային շրջանում կրիպտոակտիվներով ծառայություններ մատուցող անձանց համար։
«Փաստացի ստեղծվում է մի իրավիճակ, երբ նման անձինք դեռևս գրանցված և լիցենզավորված չեն Կենտրոնական բանկի կողմից, սակայն բոլոր գործառնություններն արդեն իսկ պետք է իրականացվեն անկանխիկ ձևով։ Սա նշանակում է, որ, մի կողմից, կրիպտոակտիվներով ծառայություններ մատուցողները պետք է հարաբերություններ հաստատեն բանկերի հետ՝ անկանխիկ գործառնություններն ապահովելու համար, իսկ մյուս կողմից՝ բանկերի համար խնդրահարույց է չլիցենզավորված ծառայություն մատուցողների սպասարկումը, քանի որ նրանք դեռևս չեն գործում օրենսդրությամբ սահմանված պահանջների շրջանակնւմ»,- ասել է Խաչատրյանը:
Նա պարզաբանել է, որ այս խնդրի լուծման նպատակով առաջարկվում է անցումային շրջանում թույլատրել կրիպտոակտիվներով կանխիկ գործառնությունների իրականացումը՝ պայմանով, որ գործարքի գումարը չի գերազանցում 300 հազարը։
Ընդ որում, նրա խոսքով, անկախ գործառնության գումարի չափից՝ ծառայություն մատուցողն իրականացնում է հաճախորդի պատշաճ նույնականացում, ինչպես նաև վարում է նման գործառնությունների համապատասխան հաշվառում։
Ինչպես նախօրեին կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ պարզաբանել է Հայաստանի Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը, անցումային շրջանի շրջանակում՝ 2026 թվականի հունվարից մինչև 2027 թվականի հունվար, թույլատրվում է, որ կրիպտոակտիվները ձեռք բերվեն նաև կանխիկ՝ մինչև 300 000 դրամի չափով։ Նա նշել է, որ սա յուրօրինակ փոխզիջումային տարբերակ է, բայց նույնականացմամբ. այն անձինք, ովքեր իրականացնում են կրիպտոարժույթի առք կամ վաճառք, պարտադիր պետք է նույնականացվեն։
«Կրիպտոակտիվների մասին» օրենքը
«Կրիպտոակտիվների մասին» օրենքը Հայաստանում ուժի մեջ է մտել 2025 թվականի հուլիսի 4-ին, ներկայումս աշխատանքներ են տարվում ենթաօրենսդրական ակտերի մշակման ուղղությամբ։ Փաստաթուղթը սահմանում է կրիպտոակտիվներով առևտրի, ծառայությունների մատուցման և շուկայի նկատմամբ վերահսկողության կանոնները։ Նախատեսված կարգավորման մեխանիզմները թույլ են տալիս շուկա մուտք գործել միայն ստուգված և թափանցիկ ընկերություններին, ինչը պետք է պաշտպանի կրիպտոակտիվներ գնողների իրավունքները և բարձրացնի վստահությունը շուկայի նկատմամբ։
