ԵՐԵՎԱՆ, 27 ապրիլի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի ֆինանսական շուկայում շաբաթն անցել է բանկային հատվածի ֆինանսական ցուցանիշների հրապարակման, մակրոտնտեսական ինդիկատորների թարմացման և կապիտալի շուկայի զարգացման վերաբերյալ ազդակների ազդեցության ներքո։ Օրակարգում էին բանկերի շահույթի, միջազգային պահուստների, գնաճի և ոլորտից հարկային մուտքերի վերաբերյալ տվյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է կենտրոնացվել շուկայի կապիտալիզացիայի և ֆինանսական գործիքների ընդլայնման ռազմավարական ուղենիշների վրա։
1. Բանկային հատված. զուտ շահույթն աճել է մինչև 103,5 մլրդ դրամ
Հայաստանի բանկերի զուտ շահույթը 2026 թ.-ի I եռամսյակի արդյունքներով կազմել է 103,5 մլրդ դրամ՝ տարեկան կտրվածքով աճելով 2,3%-ով։ Այս մասին տեղեկանում ենք ապրիլի 20-ին հայկական բանկերի հաշվետվությունների հիման վրա հրապարակված «ԱՌԿԱ» գործակալության տեղեկագրից։
Այս ցուցանիշը մնում է առանցքային ուղենիշ բանկերի աշխատանքի արդյունավետության և բիզնես մոդելների կայունության գնահատման համար։ Գործնականում այն կարող է նշանակել բանկերի՝ ներքին կապիտալ գեներացնելու կարողության պահպանում, ինչը կարևոր է հետագա վարկավորման, նորմատիվների կատարման և ռիսկերի ծածկման համար։
2. Միջազգային պահուստներ. ներմուծման ծածկույթը կազմել է 4,1 ամիս
Հայաստանի համախառն միջազգային պահուստները 2026 թ.-ի մարտին աճել են մինչև 5,5 մլրդ դոլար՝ ապահովելով ներմուծման ծածկույթը 4,1 ամսվա մակարդակում։ Այս մասին նշվում է նախորդ շաբաթ հրապարակված Համաշխարհային բանկի «Armenia Monthly Economic Update – April 2026» տեսության մեջ։
Այս ազդակը կարող է աջակցել ֆինանսական համակարգի կայունությանը և պայմաններ ստեղծել արժութային շուկայի գործունեության համար՝ առանց կտրուկ անհամամասնությունների։
3. Արժութային շուկա. դրամը պահպանել է տատանումների չափավոր միջակայքը
Կենտրոնական բանկի տվյալներով՝ ապրիլի 20-ին դոլարի փոխարժեքը կազմել է 372,85 դրամ, եվրոյինը՝ 438,88 դրամ, ռուբլունը՝ 4,9588 դրամ։ Ապրիլի 23-ի դրությամբ դոլարը նվազել է մինչև 371,83 դրամ, եվրոն՝ մինչև 434,37 դրամ, իսկ ռուբլին՝ մինչև 4,9452 դրամ։
Արժութային շուկայի համար շաբաթն անցել է դոլարի սահուն և եվրոյի կտրուկ նվազման պայմաններում։ Նման դինամիկան կարող է պահպանել արժութային շուկայի աշխատանքային ռեժիմը, որտեղ առանցքային նշանակություն ունի արժութային ռիսկերի կառավարումը։
4. Կապիտալի շուկա. նպատակը՝ կրկնապատկել մինչև 1.3 տրիլիոն դրամ
Հայաստանի իշխանություններն ակնկալում են մինչև 2031 թվականը կապիտալի շուկայի արժեքի աճ մինչև 1,3 տրլն դրամ։ Այս մասին ապրիլի 22-ին հայտարարել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։
Այս նշաձողը կարող է ինստիտուցիոնալ շրջանակ սահմանել բանկերի, ներդրումային ընկերությունների և թողարկողների համար՝ կապիտալի շուկա դուրս գալու և ֆինանսավորում ներգրավելու երկարաժամկետ պլանավորման մասով։
5. Բանկային հատված և բյուջե. վճարումները հասել են 28,65 մլրդ դրամի
Հայաստանի բոլոր 17 առևտրային բանկերը 2026 թ.-ի I եռամսյակի արդյունքներով պետական բյուջե են փոխանցել 28,65 մլրդ դրամ։ Այս մասին տեղեկանում ենք Պետական եկամուտների կոմիտեի կայքում հրապարակված 1000 խոշորագույն հարկատուների վճարումների վերաբերյալ հաշվետվությունից։
Սա խոսում է բանկային համակարգի՝ որպես բյուջետային մուտքերի զգալի աղբյուրներից մեկի և մակրոֆինանսական հավասարակշռության էլեմենտի դերի մասին։
6. Գնաճ. գների աճի 68%-ը բաժին է ընկել սննդամթերքին
Համաշխարհային բանկի «Armenia Monthly Economic Update – March 2026» տեսության տվյալների համաձայն՝ Հայաստանում մարտ ամսվա գնաճի 68%-ը ձևավորել են սննդամթերքը և ոչ ալկոհոլային խմիչքները։
Քանի որ պարենային բաղադրիչն ուղղակիորեն ազդում է սպառողական զամբյուղի վրա, գործնականում դա կարող է անդրադառնալ սպառողական պահանջարկի, տնային տնտեսությունների ծախսերի կառուցվածքի և ֆինանսական հաստատությունների կողմից գնաճային գործընթացների գնահատման վրա։
7. Ֆինանսական պրոդուկտներ և ենթակառուցվածքներ. պարտատոմսեր, քարտեր և վճարումներ
Յունիբանկը ապրիլի 20-ին հայտնել է 5 մլն դոլար ծավալով, տարեկան 5,6% եկամտաբերությամբ և 36 ամիս շրջանառության ժամկետով դոլարային պարտատոմսերի տեղաբաշխման մասին։ Նույն օրը Ակբա բանկը ներկայացրել է միանգամից երկու պրեմիում դասի Mastercard քարտեր՝ World և World Elite: Նաև ապրիլի 20-ին ՎՏԲ (Հայաստան)-ը հայտարարել է ռուսաստանցի զբոսաշրջիկների համար վճարման հնարավորությունների ընդլայնման մասին՝ էքվայրինգային և թվային ենթակառուցվածքների զարգացման հաշվին։
Նոր գործիքները կողմնորոշված են ինչպես ներդրողների, այնպես էլ մանրածախ հաճախորդների և զբոսաշրջային հոսքի ուղղությամբ։ Այս զարգացումները կարող են ուժեղացնել մրցակցությունը բանկերի միջև, ընդլայնել հաճախորդների հասանելիությունը ֆինանսական գործիքներին և աջակցել անկանխիկ տնտեսությանը։
Շաբաթվա ամփոփում
Շաբաթը ցույց տվեց, որ Հայաստանի ֆինանսական շուկան գործում է մակրոտնտեսական ցուցանիշների և ֆինանսական գործիքների զարգացման միջև հավասարակշռման ռեժիմում։ Առանցքային ազդակները ձևավորվել են բանկերի շահույթի, միջազգային պահուստների մակարդակի և գնաճի կառուցվածքի վերաբերյալ տվյալների միջոցով։
Հիմնական շեշտադրումը տեղափոխվում է բանկային հատվածի կայունության, կայունության պահպանման գործում արտաքին պահուստների դերի և կապիտալի շուկայի ինստիտուցիոնալ զարգացման վրա։ Լրացուցիչ նշանակություն են ձեռք բերում բանկերի պրոդուկտային լուծումները և վճարային ենթակառուցվածքների զարգացումը՝ որպես ֆինանսական շուկայի տարրեր։
