ԵՐԵՎԱՆ, 24 օգոստոսի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի ֆինանսական շուկայի շաբաթվա առանցքային իրադարձությունների թվում են բանկային քոմփլայենսի նոր պահանջները, հաշիվների խարդախ օգտագործման դեմ ուղղված միջոցառումները և կապիտալի շուկայի զարգացման հետ կապված որոշումները: Կառավարությունն ամրագրել է 2026–2031 թվականների համար կապիտալի շուկայի զարգացման նոր ուղենիշերը, իսկ սոցիալական օրակարգում հստակեցվել են համընդհանուր բժշկական ապահովագրության հաջորդ փուլի ֆինանսավորման պարամետրերը:
- Բանկային քոմփլայենս․ ուժի մեջ են մտել պատժամիջոցային ռիսկերի վերահսկողության պահանջները
Հայաստանում օգոստոսի 12-ից ուժի մեջ մտած՝ միջազգային պատժամիջոցների շրջանցման ռիսկերի կառավարման վերաբերյալ բանկերին ներկայացվող նոր պահանջները, ԿԲ «Բանկերի ներքին հսկողության իրականացման նվազագույն պայմանները» կանոնակարգի համաձայն, նախատեսում են ռիսկերի գնահատման վրա հիմնված ընթացակարգեր՝ համապատասխան ռիսկեր պարունակող գործառնությունների հայտնաբերման, գնահատման, կասեցման կամ մերժման համար: Բանկերը պետք է ստուգեն ոչ միայն հաճախորդներին, այլև նրանց գործընկերներին, միջնորդներին և գործարքների այլ կողմերին, ինչպես նաև հաշվի առնեն գործառնությունների աշխարհագրությունը, ապրանքների և տեխնոլոգիաների ծագումը, արժույթը և գործարքի իրականացման վայրը:
Բանկային հատվածի համար նոր պահանջները կարող են նշանակել պատժամիջոցային քոմփլայենսի ֆորմալացված ընթացակարգերի և գործարքների իրականացման ժամանակ հաշվի առնվող տեղեկատվության ծավալի ընդլայնում: Կորպորատիվ հաճախորդների համար սա կարող է ուժեղացնել գործարքի կառուցվածքի, գործընկերների շղթաների և անդրսահմանային գործառնությունների տնտեսական բովանդակության թափանցիկության նշանակությունը:
2․ Արժութային շուկա․ դոլարը պահպանվել է նեղ միջակայքում
Հայաստանի Կենտրոնական բանկի տվյալներով՝ դոլարի միջին շուկայական փոխարժեքը օգոստոսի 17-ի 365.50 դրամից նվազել է մինչև 365.16 դրամ օգոստոսի 21-ին: Նույն ժամանակահատվածում եվրոյի փոխարժեքը բարձրացել է 423.61-ից մինչև 427.31 դրամ, իսկ ռուսական ռուբլունը՝ 4.3157-ից մինչև 4.3711 դրամ:
Դոլարը դիտարկվող ժամանակահատվածում փոխվել է աննշան՝ մոտ 0.1%-ով, մինչդեռ եվրոյի և ռուբլու փոփոխություններն ավելի նկատելի էին:
3․ Կապիտալի շուկա․ կառավարությունն ամրագրել է 2026–2031 թվականների նոր ուղենիշերը
Հայաստանի կառավարության՝ օգոստոսի 20-ին հաստատված 2026–2031 թվականների ծրագրում, մասնավորապես, նախատեսվում է արժեթղթերի շուկայի մասին օրենսդրության կատարելագործում՝ առնվազն երեք առանցքային կորպորատիվ թողարկողների և ներդրումային-բանկային ծառայություններ մատուցող առնվազն երկու հեղինակավոր միջնորդների ներգրավում:
Ծրագիրը նախատեսում է նաև արժեթղթերի թողարկման, միջազգային վարկանիշերի ստացման և մասնագիտական խորհրդատվության համար ընկերությունների ծախսերի համաֆինանսավորման մեխանիզմների կատարելագործում: Առանձին ուղղություն է կապված կանոնավոր ներդրումների թվային մեխանիզմների և բորսայական հարթակին օտարերկրյա միջնորդների հեռահար հասանելիության միջոցով հայկական արժեթղթերին տեղական և օտարերկրյա ներդրողների հասանելիության ընդլայնման հետ:
Ֆինանսական շուկայի համար փաստաթուղթը կարող է ձևավորել ավանդական բանկային վարկավորումից դուրս կորպորատիվ ֆինանսավորման զարգացման ինստիտուցիոնալ շրջանակ: Բանկերի, ներդրումային ընկերությունների և ակտիվների կառավարիչների համար սա կարող է ընդլայնել միջնորդական և ներդրումային-բանկային ծառայությունների դերը բիզնեսի ֆինանսավորման գործում:
4․ AMX․ բորսայում տեղաբաշխվել են նոր կորպորատիվ պարտատոմսեր
Հայաստանի ֆոնդային բորսայում ցուցակվել են «Սոլիս» ՓԲԸ դոլարային պարտատոմսերը՝ 2 մլն դոլար ընդհանուր անվանական ծավալով: Abond հիմնական ցուցակում ներառվել են 100 դոլար անվանական արժեքով, 8% արժեկտրոնային եկամտաբերությամբ և 48 ամիս շրջանառության ժամկետով 20 հազար պարտատոմսեր: Ինչպես օգոստոսի 17-ին հայտնել է AMX-ը, արժեթղթերի տեղաբաշխումն իրականացվել է Ամերիաբանկի կողմից:
Ցուցակը կարող է ընդլայնել կանոնակարգվող շուկայում կորպորատիվ պարտքային գործիքների հատվածը և ներդրողներին ավելացնել վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտի հետ կապված գործիք:
5․ ԿԲ-ն զգուշացրել է բանկային հաշիվների օգտագործմամբ խարդախ սխեմաների մասին
Հայաստանի Կենտրոնական բանկն օգոստոսի 17-ին զգուշացրել է քաղաքացիներին խարդախ սխեմաների մասին, որոնց դեպքում չարագործները վարձատրության դիմաց առաջարկում են տրամադրել կամ օգտագործման փոխանցել բանկային հաշիվը, բանկային քարտը կամ էլեկտրոնային դրամապանակի վավերապայմանները (ռեկվիզիտները): Կարգավորիչը նշել է, որ նման հաշիվները կարող են օգտագործվել խարդախության և այլ ապօրինի գործառնությունների հետ կապված միջոցների ստացման և փոխանցման համար:
Բանկային հատվածի համար նման սխեմաները մնում են օպերացիոն և քոմփլայենս ռիսկերի մաս, որոնք կապված են գործառնությունների փաստացի մասնակիցների նույնականացման և կասկածելի գործարքների մոնիթորինգի հետ: Հաճախորդների համար ԿԲ զգուշացումը կարող է նշանակել բանկային վավերապայմանների նկատմամբ լիարժեք վերահսկողություն պահպանելու և անհայտ երրորդ անձանց շահերից ելնող գործառնությունների համար սեփական հաշիվները չօգտագործելու անհրաժեշտություն:
6․ Բժշկական ապահովագրություն․ ներկայացվել է 200 հազար դրամից պակաս աշխատավարձ ստացողների վճարների նախագիծը
Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը գործատուներին է ներկայացրել 200 հազար դրամից պակաս աշխատավարձ ունեցող աշխատողներին բժշկական ապահովագրության համակարգում ընդգրկելու մեխանիզմի նախագիծը: Նախագծի համաձայն՝ 2027 թվականին նման աշխատողն ամսական վճարելու է 2 հազար դրամ ապահովագրավճար, պետությունը սուբսիդավորելու է 4.4 հազար դրամ, ևս 4.4 հազար դրամ վճարելու է գործատուն:
Բիզնեսի համար նախագիծը կարող է հստակեցնել սահմանված շեմից ցածր եկամուտ ունեցող աշխատողների ապահովագրության ծախսերի կառուցվածքը: Ապահովագրական և ֆինանսական հատվածի համար համակարգի ընդգրկման ընդլայնումը կարող է ձևավորել կանոնավոր ֆինանսական հոսքեր՝ քաղաքացիների, գործատուների և պետության մասնակցությամբ:
Շաբաթվա ամփոփում
Անցած շաբաթվա ընթացքում բանկային հատվածը միաժամանակ ստացել է պատժամիջոցային քոմփլայենսի ընդլայնված պահանջներ և կարգավորողի հավելյալ շեշտադրում՝ հաշիվների ու վճարային գործիքների օգտագործմամբ խարդախ սխեմաներին հակազդելու ուղղությամբ:
Կապիտալի շուկայում հիմնական շեշտը պահպանվել է կորպորատիվ ֆինանսավորման ընդլայնման և բորսայական ենթակառուցվածքի զարգացման վրա, մինչդեռ արժութային շուկան բնութագրվում էր դոլարի նկատմամբ դրամի սահմանափակ դինամիկայով:
