ԵՐԵՎԱՆ, 28 սեպտեմբերի․/ԱՌԿԱ/․ Գիտե՞ք, որ ՏՀԶԿ երկրների 15-ամյա աշակերտների միջինում միայն 11%-ն է դրսևորում ֆինանսական գրագիտության ամենաբարձր՝ 5-րդ մակարդակին համապատասխան կարողություններ։
Ըստ PISA 2022-ի ֆինանսական գրագիտության գնահատման՝ այս մակարդակին հասած աշակերտները կարողանում են վերլուծել բարդ ֆինանսական իրավիճակներ, հասկանալ տարբեր ֆինանսական գործիքների հետևանքները և կայացնել հիմնավորված որոշումներ։ Իսկ ինչպե՞ս երեխաներին սովորեցնել պատասխանատու ֆինանսական որոշումներ կայացնել և անվտանգ կողմնորոշվել թվային ֆինանսական միջավայրում։
Ուսումնասիրությունը վեր է հանում մի շարք ուշագրավ փաստեր․
- Ֆինանսական գործիքների ակտիվ օգտագործում․ դեռահասների 63%-ն ունի բանկային հաշիվ, իսկ 86%-ը վերջին մեկ տարում առցանց գնումներ է կատարել։ Միաժամանակ թվային ֆինանսական գործարքների ակտիվ օգտագործումը պահանջում է նաև ֆինանսական և անձնական տվյալների անվտանգության կանոնների իմացություն։
- Ֆինանսական գրագիտությունն ու վարքագիծը փոխկապակցված են․ ֆինանսապես ավելի գրագետ դեռահասները 72%-ով ավելի հաճախ են գումար խնայում և 50%-ով ավելի հաճախ՝ գնումից առաջ համեմատում գները։
- Ծնողների դերը կարևոր է․ դեռահասների 64%-ը ծնողների հետ պարբերաբար քննարկում է իր ծախսերը, իսկ նման քննարկումներ ունեցող երեխաները ֆինանսական գրագիտության թեստերում ավելի բարձր արդյունքներ են ցույց տալիս։
Հայաստանի պատկերը ևս ընդգծում է գործնական մտածողության զարգացման կարևորությունը․ PISA 2025-ի տվյալներով՝ 15-ամյա աշակերտների միայն 28%-ն է հասել մաթեմատիկական գրագիտության առնվազն 2-րդ մակարդակին, իսկ 1%-ը՝ ամենաբարձր մակարդակներին։ Սա ցույց է տալիս, որ միայն տեսական գիտելիքը բավարար չէ․ կարևոր է նաև զարգացնել տրամաբանելու, տարբերակները համեմատելու և իրական իրավիճակներում հիմնավորված որոշումներ կայացնելու կարողությունները։
Այս միտումներին համահունչ՝ Իդրամն ու IDBank-ը Հայաստանում իրականացնում են ֆինանսական գրագիտության դասընթացներ, որոնք կառուցվում են ինտերակտիվ քննարկումների և իրական կյանքի վրա հիմնված օրինակների ձևաչափով։ Դասընթացների բովանդակությունը համապատասխանեցված է տարբեր տարիքային խմբերի ընկալման մակարդակին։
Ֆինանսական գրագիտության դասընթացներին զուգահեռ՝ Idram Junior հավելվածը ստեղծում է այն գործնական միջավայրը, որտեղ երեխաները կարող են կիրառել ձեռք բերած գիտելիքները։ Նախատեսված լինելով 8-16 տարեկան երեխաների և դեռահասների համար՝ Idram Junior-ը հնարավորություն է տալիս ֆինանսական գիտելիքները կիրառել առօրյա իրավիճակներում։
Իրական փորձառություն․ Հավելվածի միջոցով երեխաներն ինքնուրույն կատարում են անհպում QR վճարումներ, լիցքավորում իրենց բջջային հեռախոսը և սովորում տնօրինել անձնական միջոցները՝ պահպանելով թվային անվտանգության կանոնները։
Ծնող-երեխա ֆինանսական համագործակցություն․ Idram Junior-ը գործում է ծնողի անմիջական վերահսկողությամբ։ Ծնողը փոխանցում է գումարը, տեսնում ծախսերի պատմությունը և հնարավորություն է ստանում ուղղորդել երեխային՝ տանը վարելով առողջ ֆինանսական քննարկումներ։
Ապագայի ֆինանսապես գրագետ հասարակությունը չի ձևավորվում միայն դասագրքային սահմանումներով։ Երեխաներին անհրաժեշտ է հնարավորություն` կիրառելու ֆինանսական հասկացությունները առօրյա իրավիճակներում՝ ինքնուրույն որոշումներ կայացնելով և ձևավորելով պատասխանատու ֆինանսական վարքագիծ։ Այս մոտեցմամբ Իդրամի և IDBank-ի ֆինանսական գրագիտության դասընթացներն ու Idram Junior հավելվածը լրացնում են միմյանց՝ համադրելով գիտելիքն ու գործնական փորձը։
ԱՅԴԻ ԲԱՆԿ ԵՎ ԻԴՐԱՄ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՎԵՐԱՀՍԿՎՈՒՄ ԵՆ ՀՀ ԿԲ ԿՈՂՄԻՑ
