ԵՐԵՎԱՆ, 6 նոյեմբերի․/ԱՌԿԱ/․ ՀՀ ԿԲ-ի հետագա որոշումները վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի վերաբերյալ կախված կլինեն գնաճի դինամիկայից և դրա կառուցվածքից, կարծում է Freedom Broker Armenia-ի տնօրեն Հովակ Հովակիմանը:
«Եթե կայուն գնաճային ճնշումը սկսի թուլանալ, իսկ արտաքին ռիսկերը չուժեղանան, մենք սպասում ենք դադար առաջիկա նիստում գրանցված 7.0% տոկոսադրույքի վրա: Եթե բազային գնաճը նորից արագանա կամ ուժեղանա արտաքին ծախսերի փոխանցումը սպառողական գներին, հետագա բարձրացման հավանականությունը կմեծանա», — ասել է նա «ԱՌԿԱ» գործակալությանը տված բացառիկ մեկնաբանությունում:
Տոկոսադրույքի բարձրացման պատճառները
Փորձագետի գնահատմամբ՝ ՀՀ ԿԲ-ի նոյեմբերի 3-ի նիստում վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի բարձրացումը 0.25 տոկոսային կետով՝ մինչև 7%, պատասխան էր պահպանվող գնաճային ճնշմանը:
Հովակիմանը նշել է, որ նիստից հետո հրապարակված Վիճակագրական կոմիտեի տվյալները ցույց են տվել, որ հոկտեմբերին տարեկան գնաճը կազմել է 4.3%, ինչը բարձր է ԿԲ-ի 3% թիրախային ցուցանիշից և թույլատրելի ±1 տոկոսային կետ շեղման վերին սահմանից:
«Գների աճի բարձրացված տեմպեր են նկատվել սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքների (տարեկան կտրվածքով 5.6%), ռեստորանների և հյուրանոցների (5.6%), ինչպես նաև ալկոհոլի և ծխախոտի (7.6%) կատեգորիաներում: Ընդ որում, ԿԲ-ն մատնանշում է ավելցուկային պահանջարկի պահպանվող նշանները», — պարզաբանել է նա:
Արտաքին գործոններ և գնաճային ռիսկեր
Freedom Broker Armenia-ի տնօրենի խոսքով՝ արտաքին գործոնները մնում են զգալի ռիսկ Հայաստանում գնաճի համար:
«Նավթի և էներգակիրների գներն ազդում են գնաճի վրա վառելիքի, տրանսպորտի և լոգիստիկայի միջոցով, իսկ այնուհետև՝ ապրանքների և պարենի գների միջոցով, ընդ որում՝ հապաղումով: Հոկտեմբերին «Տրանսպորտ» կատեգորիայում գները մեկ ամսում նվազել են 0.5%-ով՝ պահպանելով 2.4% աճը տարեկան կտրվածքով», — ասել է նա:
Սակայն, Հովակիմանի գնահատմամբ, դա չի բացառում վառելիքային և լոգիստիկ ծախսերի փոխանցումը սպառողական այլ գներին:
Փորձագետը նշել է, որ Brent ապրանքանիշի նավթը մեկ բարելի դիմաց շուրջ $95 մակարդակի վերջին ճշգրտումից հետո անգամ մնում է ակնհայտ ավելի թանկ, քան տարվա սկզբին:
«Նախկինում աճած ծախսերի էֆեկտը կարող է շարունակել դրսևորվել առաջիկա ամիսներին. դրա մասշտաբը կախված կլինի այդ թվում դրամի փոխարժեքից», — նշել է նա:
Ազդեցությունը վարկերի և պարտատոմսերի շուկայի վրա
Ինչպես պարզաբանել է Հովակիմանը, սեպտեմբերի 15-ից նոյեմբերի 4-ն ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ ԿԲ-ի կողմից հրապարակվող դրամային պետական պարտատոմսերի եկամտաբերության հաշվարկային կորը բարձրացել է մոտ 0.5 տոկոսային կետով՝ մինչև մեկ տարի հատվածում, և 0.6–0.8 տոկոսային կետով՝ հինգ տարուց ավելի հատվածում: Ընդ որում, նրա խոսքով, եկամտաբերությունների աճի զգալի մասը բաժին է ընկել մինչև կարգավորողի նոյեմբերյան նիստի ժամանակահատվածին:
Փորձագետի գնահատմամբ՝ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի բարձրացումը նախադրյալներ է ստեղծում նոր դրամային վարկերի աստիճանական թանկացման համար, մինչդեռ գործող վարկերի վրա ազդեցությունը կախված կլինի համապատասխան պայմանագրերի պայմաններից:
«Փոխառուների համար տոկոսադրույքի բարձրացումը նախադրյալներ է ստեղծում նոր դրամային վարկերի աստիճանական թանկացման համար. գործող վարկերի վրա ազդեցությունը կախված է պայմանագրի պայմաններից: Շուկայական եկամտաբերությունների աճը ներդրողներին թույլ է տալիս ֆիքսել ավելի բարձր եկամտաբերություն պարտատոմսերում նոր ներդրումների դեպքում՝ միաժամանակ ճնշում գործադրելով ֆիքսված կտրոնով նախկինում թողարկված արժեթղթերի գների վրա, հատկապես՝ երկարաժամկետ», — նշում է նա:
Հովակիմանի կանխատեսմամբ՝ պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունները մինչև հաջորդ նիստը կմնան բարձրացված մակարդակներում և կարձագանքեն գնաճի տվյալներին, ԿԲ-ի հետագա որոշումների վերաբերյալ սպասումներին և արտաքին տոկոսադրույքների դինամիկային:
