ԵՐԵՎԱՆ, 3 նոյեմբերի․ /ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի 2025 թ.-ի վճարային հաշվեկշռի «Զուտ սխալներ և բացթողումներ» հոդվածով վիճակագրական անհամապատասխանությունների ծավալը մտահոգություն է առաջացնում, հայտարարել է ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը՝ պատասխանելով «ԱՌԿԱ» գործակալության հարցին։
ԱՄՀ-ի «Republic of Armenia: First Review Under the Stand-By Arrangement» (IMF Country Report No. 26/132) զեկույցի համաձայն՝ Հայաստանի 2025 թ.-ի վճարային հաշվեկշռի «Զուտ սխալներ և բացթողումներ» (Errors and Omissions) հոդվածով ցուցանիշը գնահատվում է 816 մլն դոլար։ ԱՄՀ-ն այս գումարը հիշատակում է նաև երկրի կապիտալի ներհոսքի և միջազգային պահուստների կուտակման հարցերը դիտարկելիս։
«Սա այն թվերից մեկն է, որոնք մտահոգություն են առաջացնում», – երեքշաբթի մամուլի ասուլիսի ժամանակ ասել է Գալստյանը։
ԿԲ նախագահի խոսքով՝ վիճակագրական հաշվառման դժվարությունները պայմանավորված են մարդկանց տեղաշարժի, ինչպես նաև կապիտալի ներհոսքի և արտահոսքի բարձր արագությամբ, ինչի հետևանքով բավական դժվար է դառնում ֆինանսական հոսքերի աղբյուրների բացահայտումը։
Որպես օրինակ՝ Գալստյանը նշել է Հայաստան ժամանած անձանց կողմից անշարժ գույքի ձեռքբերումը և նրանց՝ ոչ ռեզիդենտի կարգավիճակը որոշելու դժվարությունները, կրիպտոակտիվներով գործարքները, արտահանման գործունեությունը և այլ ուղղություններ։
«Տարբեր, բազմաբնույթ ուղղություններով կան որոշակի սխալներ, որոնք անհրաժեշտ է բացահայտել և հետևել դրանց։ Սա բարդ, աշխատատար աշխատանք է, և այս հարցը լուծելու համար անհրաժեշտ է ռեսուրսներ հատկացնել», – նշել է նա։
Միաժամանակ ԿԲ նախագահն ընդգծել է, որ խնդրի լուծումը կախված է ոչ միայն Կենտրոնական բանկից, այլև այլ կառույցներից, որոնք կարգավորող մարմնին տեղեկատվություն են տրամադրում վճարային հաշվեկշիռը կազմելու համար։
Նրա խոսքով՝ անհրաժեշտ է բարձրացնել վիճակագրության ձևավորման ընթացքում օգտագործվող տեղեկատվության աղբյուրների որակը։
Գալստյանը նաև հստակեցրել է, որ «Զուտ սխալներ և բացթողումներ» հոդվածով անհամապատասխանությունների ծավալի գնահատականը պատկանում է ՀՀ ԿԲ-ին։
Ընթացիկ հաշվի պակասուրդը և ֆինանսական հոսքերի հաշվառման դժվարությունները
Նախօրեին խորհրդարանում ելույթ ունենալիս Գալստյանը հայտնել էր Հայաստանի վճարային հաշվեկշռի ընթացիկ գործառնությունների հաշվի պակասուրդի խորացման մասին՝ առևտրային հաշվեկշռի վատթարացման և Ռուսաստանից աշխատանքային միգրանտների դրամական փոխանցումների կրճատման ֆոնին։
Նրա խոսքով՝ ներկայում ընթացիկ գործառնությունների հաշվի պակասուրդը ֆինանսավորվում է կապիտալի գործառնությունների և ֆինանսական հաշիվներում արտացոլվող միջոցների ներհոսքի հաշվին։ Խոսքը հիմնականում կառավարության, ֆինանսական համակարգի և բիզնեսի գործառնությունների, այդ թվում՝ ուղիղ ներդրումների մասին է։
Միաժամանակ ԿԲ նախագահը նշել է Հայաստան մուտք գործող ֆինանսական հոսքերի ճշգրիտ վիճակագրական հաշվառման դժվարությունները՝ մատնանշելով, որ «Զուտ սխալներ և բացթողումներ» հոդվածով արձանագրվում է շուրջ 700–800 մլն դոլար գումար, որը նա բնութագրել է որպես չափազանց մեծ։
