ԵՐԵՎԱՆ, 29 մայիսի․/ԱՌԿԱ/. Հայաստանի կենտրոնական բանկի գլխավոր խնդիրներից մեկը արտարժույթի շուկայում անընդհատ իրացվելիության և արդար գնագոյացման ապահովումն է, հայտարարել է ԿԲ նախագահ Մարտին Գալստյանը։
Նրա խոսքով՝ արտարժույթի շուկայի խորությունը կրիտիկական նշանակություն ունի կապիտալի շուկայի զարգացման համար։
«Թեև մենք հաճախ ենք քննարկում տեղական արժույթով պարտատոմսերի և բաժնետոմսերի շուկաների զարգացումը, օտարերկրյա ներդրողների ներգրավումը և գնորդների կողմից բավարար պահանջարկի ապահովումը նույնպես կախված են նրանից, թե որքան հեշտությամբ ներդրողները կարող են բացել և փակել դիրքերը տեղական արժույթով»,- ասել է Գալստյանը Հայաստանի ֆոնդային բորսայի (AMX) 25-ամյակին նվիրված միջազգային համաժողովում։
ԿԲ նախագահի խոսքով՝ եթե ներդրողները վստահ չեն անհրաժեշտության դեպքում հայկական դրամով խոշոր դիրքերը փոխարկելու հնարավորության մեջ, նրանք զգալիորեն ավելի քիչ հակված կլինեն ներդրումներ կատարել տեղական արժույթով կապիտալի շուկայում։
Նշելով, որ Հայաստանի արտարժույթի շուկան դեռևս հարաբերականորեն փոքր է՝ Գալստյանը պարզաբանել է, որ զարգացող շուկաներով երկրներում, ինչպիսիք են Լեհաստանը և Ղազախստանը, արտարժութային սփրեդները գտնվում են շատ ցածր մակարդակում՝ մոտ 0,007%, մինչդեռ Հայաստանում այդ ցուցանիշը մոտ է 1%-ին, ինչը էական տարբերություն է։
ՀՀ գլխավոր դրամատան նախագահը նաև նշել է, որ զարգացող շուկաներում միջին օրական արտարժութային շրջանառության տվյալները ցույց են տալիս, որ Հայաստանի արտարժույթի շուկայի իրացվելիությունը մնում է համեմատաբար ցածր։
«Արդյունքում արտարժույթի շուկան կարող է այնքան էլ հեշտությամբ չկլանել խոշոր դիրքերը, իսկ զգալի գործարքները կարող են առաջացնել գների նկատելի տատանումներ»,- ասել է նա։
ԿԲ քաղաքականության հնարավոր ուղղությունների թվում Գալստյանը նշել է AMX-ի գործող արտարժութային հարթակում մասնակցության ընդլայնումը, ինչը կօգնի շուկային «կլանել» խոշոր դիրքերը։
«Այժմ մասնակիցներն են բանկերը, ապահովագրական ընկերությունները, վարկային կազմակերպությունները և ներդրումային ընկերությունները։ Մենք դիտարկում ենք, թե արդյոք ներդրումային հիմնադրամների կառավարիչները կամ իրական հատվածի խոշոր ընկերությունները, հատկապես՝ արտահանողներն ու ներկրողները, նույնպես կարող են մասնակցել և լրացուցիչ իրացվելիություն բերել»,- ասել է նա։
Բացի այդ, ըստ Գալստյանի, կարգավորողը դիտարկում է շուկայավարողների ինստիտուտի զարգացումը՝ արտարժույթի շուկայում անընդհատ երկկողմանի գնանշումներ ապահովելու համար։
«Մենք պետք է դիտարկենք շուկա ստեղծողների գործունեության խթանները, ինչպիսիք են կարգավորող առավելությունները կամ առևտրային հարթակի միջնորդավճարների զեղչերը»,- նշել է նա։
Մեկ այլ ուղղություն, ինչպես պարզաբանել է Գալստյանը, կարող է դառնալ խոշոր արտարժութային գործարքները բրոքերային խողովակներով իրականացնելու պահանջը՝ դիլերային կատարման փոխարեն։
«Դա կնվազեցներ շահերի բախումը, կբարելավեր գների թափանցիկությունը, ինչպես նաև կամրապնդեր վստահությունը ինստիտուցիոնալ ներդրողների շրջանում»,- ասել է նա։
Հայաստանի ֆոնդային բորսայի տվյալներով՝ ընթացիկ տարվա ապրիլին AMX արտարժութային հարթակում ԱՄՆ դոլարի փոխարկման ծավալը կազմել է շուրջ 364 մլն դրամ՝ 5 գործարքով։ Ամսվա ընթացքում փոխարժեքը տատանվել է մեկ դոլարի դիմաց 370,75–376,5 դրամի սահմաններում։
