ԵՐԵՎԱՆ, 25 հունիսի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանում վարկերի տոկոսադրույքները կարող են նվազել գնաճային և աշխարհաքաղաքական բարենպաստ պայմանների պահպանման դեպքում, Հանրային հեռուստաընկերության եթերում հայտարարել է ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը:
Պատասխանելով այն հարցին, թե ինչու է վարկերի արժեքը մնում բարձր՝ չնայած տնտեսության համար ռիսկերի նվազմանը, ԿԲ ղեկավարը նշել է, որ նման գործընթացները տեղի են ունենում աստիճանաբար:
Նրա խոսքով՝ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին ԱՄՆ-ում տարածաշրջանային անվտանգության վերաբերյալ փաստաթղթերի ստորագրումից հետո (Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև՝ ԱՄՆ նախագահի ներկայությամբ — խմբ.) Հայաստանի երկրի ռիսկի հավելավճարը սկսել է նվազել, ինչն արդեն արտացոլվում է ֆինանսական շուկաներում:
«Այսօր մեր պետական պարտատոմսերի և ԱՄՆ պետական պարտատոմսերի միջև տարբերությունը զգալիորեն ավելի ցածր է, քան մեկ կամ երկու տարի առաջ: Այսինքն՝ ռիսկի գործոնը միջազգային ներդրողների տեսանկյունից էապես նվազել է, հետևաբար էապես նվազել է նաև Հայաստանի պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը», — ասել է Գալստյանը:
Նա նշել է, որ ներդրողներն այսօր ձեռք են բերում ոչ միայն հայկական եվրոպարտատոմսերը, այլև դրամային պետական պարտատոմսերը:
Միևնույն ժամանակ, ԿԲ ղեկավարը պարզաբանել է, որ վարկերի արժեքի վրա ազդում է ոչ միայն ռիսկերի մակարդակը, այլև այն ռեսուրսների արժեքը, որոնք բանկերը ներգրավում են ավանդատուներից:
Գալստյանի խոսքով՝ այժմ բանկերը դրամային ավանդների դիմաց միջինում վճարում են մոտ 10%, այնինչ սպառողական վարկերի միջին տոկոսադրույքը կազմում է շուրջ 17%, իսկ հիփոթեքային վարկերինը՝ մոտ 13%:
«Մենք պետք է նայենք ոչ միայն վարկերի տոկոսներին, այլև ավանդների տոկոսներին: Բանկերը փողերը ներգրավում են բավականին բարձր տոկոսով, և դա արտացոլվում է վարկերի արժեքի վրա», — նշել է Գալստյանը:
Նա պարզաբանել է, որ վարկերի տոկոսադրույքների նվազումը հնարավոր է ավանդների էժանացմանը զուգընթաց, սակայն այդ գործընթացը չի կարող տեղի ունենալ ակնթարթորեն:
«Այն պահին, երբ բանկերը կարողանան պայմանավորվել բնակչության և բիզնեսի հետ, որ Հայաստանում բանկային հատվածը դարձել է պակաս ռիսկային, ավանդները կտեղաբաշխվեն ավելի ցածր տոկոսով, և, պահպանելով շահույթի նույն մարժան, բանկերը կկարողանան վարկեր տրամադրել ավելի ցածր տոկոսադրույքով», — ասել է կարգավորող մարմնի ղեկավարը:
Խոսելով տոկոսադրույքների հնարավոր նվազման ժամկետների մասին՝ Գալստյանը նշել է, որ նման սցենարը հավանական է, սակայն շատ բան կախված կլինի արտաքին գործոններից։
«Կա մի մեծ հարցական՝ դա գլոբալ աշխարհաքաղաքական իրավիճակի զարգացումն է: Եթե գնաճային ֆոնը և համաշխարհային տնտեսական գործընթացները չպահանջեն բարձր տոկոսադրույքների պահպանում գնաճը զսպելու համար, ապա շատ հնարավոր է, որ դա տեղի ունենա», – ասել է նա։
Ավելի վաղ՝ 2026 թվականի մայիսին, Գալստյանը հայտարարել էր, որ հայկական եվրոպարտատոմսերի գծով ռիսկի հավելավճարը զգալիորեն նվազել է՝ 400-ից հասնելով 190 բ.կ.-ի (բազիսային կետի): Նրա խոսքով՝ նվազել է նաև դրամով արտահայտված պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը. տասնամյա դրամային պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը գերազանցում է 8%-ը:
