ԵՐԵՎԱՆ, 4 օգոստոսի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի բանկերի միության նախագահ Դանիել Ազատյանը վիճահարույց է համարում բանկերի շահութաբաժինների հարկի դրույքաչափը 5%-ից մինչև 15% բարձրացնելու որոշումը:
Ավելի վաղ՝ 2026 թ.-ի հուլիսի 3-ին, խորհրդարանն ընդունել է փոփոխություններ Հարկային օրենսգրքում և «Պետական տուրքի մասին» օրենքում, որոնց համաձայն՝ 2027 թ.-ի հունվարի 1-ից առևտրային բանկերի կողմից ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց վճարվող շահութաբաժինների հարկի դրույքաչափը 5%-ից բարձրանում է մինչև 15%:
«Առաջին հերթին անհասկանալի է, թե ինչու պետք է միայն բանկային համակարգը հարկվի երեք անգամ ավելացված դրույքաչափով», – երեքշաբթի կայացած ասուլիսի ժամանակ ասել է Ազատյանը:
Որպես երկրորդ վիճահարույց կետ՝ նա նշել է այն, որ դրույքաչափի բարձրացումը չի տարածվի որոշ ոչ ռեզիդենտ ներդրողների վրա՝ միջազգային համաձայնագրերի ուժով:
Ազատյանը պարզաբանել է, որ Հայաստանը մի շարք երկրների հետ ունի կնքված համաձայնագրեր, որոնց համաձայն՝ փոխադարձ ներդրումների դեպքում շահութաբաժինների հարկի դրույքաչափը, որպես կանոն, չի գերազանցում 5%-ը:
«Հետևաբար, խստացումը չի կարող ազդել նրանց վրա: Մեր կարծիքով՝ այս որոշումը անհավասար պայմաններ է ստեղծում բանկային համակարգի ներսում», – ասել է նա:
ՀԲՄ-ի անցկացրած վերլուծության տվյալներով՝ Հայաստանում գործող 17 բանկերից 8-ն ունեն ոչ ռեզիդենտ բաժնետերեր, նշել է Ազատյանը:
Նա ուշադրություն է հրավիրել նաև փոփոխություններով նախատեսված բացառության վրա՝ 1%-ից պակաս բաժնետոմս տիրապետող փոքր բաժնետերերի համար: Ազատյանի խոսքով՝ օրենսդիրները հույս ունեն, որ այս միջոցը կխթանի բանկերի վերափոխումը բաց բաժնետիրական ընկերությունների:
«Մեր կարծիքով՝ օրենքը հակառակ ազդեցությունն է ունենալու: Բաց բաժնետիրական ընկերության վերափոխվելու որոշումն ընդունում են հենց խոշոր բաժնետերերը, որոնց մեծ մասն արդեն արել է դա: Հայաստանում 5 բանկ ԲԲԸ է, և նրանց բաժնետերերի թվում կան հարյուրավոր ու հազարավոր անձինք: Ստացվում է, որ փոքր մասնաբաժինների սեփականատերերի մեծ մասը կհարկվի ավելի ցածր դրույքաչափով, իսկ խոշոր բաժնետերերը՝ ավելի բարձր», – ասել է նա:
ՀԲՄ ղեկավարի կարծիքով՝ նման պայմանները կարող են նվազեցնել այլ բանկերի հետաքրքրվածությունը բաց բաժնետիրական ընկերությունների վերափոխվելու հարցում:
«Եթե շահույթը չի բաշխվում, շահութաբաժինների մասով հարկային պարտավորություններ չեն առաջանում: Այս համատեքստում բանկերը հետագա տարիներին կարող են նպատակահարմար գտնել շահույթը թողնել չբաշխված, և ակնկալվող հարկային էֆեկտը, մեր կարծիքով, չի լինի», – եզրափակել է Ազատյանը:
