ԵՐԵՎԱՆ, 28 օգոստոսի․/ԱՌԿԱ/․ Արտաքին գնային ճնշումը, տեղական սննդամթերքի թանկացումը և ներքին պահանջարկի որոշակի ընդլայնումը նպաստել են Հայաստանում տարեկան գնաճի արագացմանը 2025 թվականի հունիսի 3.9%-ից մինչև 2026 թվականի հունիսի 5.1%: Այս մասին ասվում է ՀՀ Կենտրոնական բանկի՝ 2025 թվականի III եռամսյակից մինչև 2026 թվականի II եռամսյակ ընկած ժամանակահատվածի դրամավարկային քաղաքականության հաշվետվողականության զեկույցում։
Նույն ժամանակահատվածում բազային գնաճն ավելացել է 3.1%-ից մինչև 4.9%:
Սննդամթերք և արտաքին գնային ճնշում
ԿԲ գնահատմամբ՝ գնաճի արագացման գործում նշանակալի ավանդ են ունեցել պարենային համաշխարհային շուկաներից եկող գնային ճնշումը և տեղական արտադրության ապրանքների գների աճը: Վերջինս մասամբ պայմանավորված է դրոշմապիտակավորման գործընթացի ներդրմամբ և անբարենպաստ եղանակային պայմանների պատճառով գյուղատնտեսական սեզոնի շեղմամբ:
Համաշխարհային շուկաներում առանձին ապրանքատեսակների թանկացմանը նպաստել են մի շարք երկրներում անբարենպաստ եղանակը և պահանջարկի ավելացումը: Սա արտացոլվել է Հայաստան ներմուծվող սննդամթերքի արժեքի վրա, թեև դրամի ամրապնդումը մասամբ մեղմել է արտաքին գնային ճնշումը:
Հունիսին տեղական արտադրության պարենային ապրանքների տարեկան գնաճը կազմել է 9.6%, ներմուծվածներինը՝ 4.2%: Դրանց նպաստումն ընդհանուր գնաճին հասել է համապատասխանաբար 1.9 և 0.6 տոկոսային կետի:
Բուժծառայություններ, էներգակիրներ և պահանջարկ
Հաշվետու ժամանակահատվածում ԿԲ-ն արձանագրել է ծառայությունների գների աճի որոշակի արագացում, ինչը մեծապես պայմանավորված է եղել ավիափոխադրումների սակագների բարձրացմամբ: Սակայն դիտարկվող ժամանակահատվածի վերջում այս գործոնի ազդեցությունն էապես թուլացել է:
2026 թվականի առաջին կիսամյակում գնաճի արագացմանը նպաստել են նաև առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգի ներդրման հետ կապված բժշկական ծառայությունների գների որոշակի բարձրացումը և էներգակիրների զգալի թանկացումը Մերձավոր Արևելքում հակամարտության սրման ֆոնին:
Ծառայությունների ոլորտում կարգավորիչը նշում է 2025 թվականի սեպտեմբերից բուհերի ուսման վարձի և 2026 թվականի հունվարից բժշկական ծառայությունների արժեքի բարձրացման ազդեցությունը: Հյուրանոցների և ռեստորանների ծառայությունների գների աճի արագացումը համընկել է զբոսաշրջային հոսքի ավելացման հետ:
Տարեկան կտրվածքով հունիսին բազիսային գնաճի արագացումը մինչև 4.9% հանգեցրել է թիրախային ցուցանիշի գերազանցմանը: Դրա կառուցվածքում գների էական աճ է նկատվել առավելապես ոչ սեզոնային սննդամթերքի և չկարգավորվող ծառայությունների մասով:
Ոչ առևտրելի ապրանքների և ծառայությունների կոշտ գների ինդեքսը, որը բնութագրում է ներքին տնտեսության պայմանները, նույնպես դրսևորել է որոշակի արագացում: Հունիսին դրա տարեկան աճը կազմել է 3.7%՝ գերազանցելով ԿԲ-ի սահմանած գնաճի թիրախային ցուցանիշը:
Թվեր և կանխատեսումներ գնաճի վերաբերյալ
Հայաստանի 2026 թվականի պետական բյուջեում գնաճն ամրագրված է 3% (±1%) մակարդակում: ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի վերջին տվյալներով՝ հուլիսին 12-ամսյա գնաճը կազմել է 4.5%: Ըստ ընթացիկ տարվա երկրորդ եռամսյակի ԿԲ դրամավարկային քաղաքականության հաշվետվության՝ 2026 թվականի արդյունքներով Հայաստանում գնաճը, կախված սցենարից (A-B), սպասվում է 4.1-3.9%, 2027 թվականի կանխատեսումը՝ 3.6-2.9%, 2028 թվականինը՝ 3.3-2.9%:
