Armbanks Weekly Digest․ Հայաստանի ֆինանսական շուկայի առանցքային իրադարձությունները (ապրիլի 13–19)

ԵՐԵՎԱՆ, 20 ապրիլի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի ֆինանսական շուկայում շաբաթն անցել է միջազգային ֆինանսական հաստատությունների թարմացված գնահատականների, դրամավարկային քաղաքականության վերաբերյալ ազդակների և արժութային շուկայում կայուն իրավիճակի պահպանման ազդեցության ներքո: Օրակարգում էին գնաճի, պարտքի կայունության և կապիտալի շուկայի զարգացման հարցերը: Առանձնահատուկ ուշադրության կենտրոնում էին SBA համաձայնագրի շրջանակում Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) հետ Հայաստանի փոխգործակցության պարամետրերը։

1. Միջազգային ֆինանսավորում. Հայաստանը հունիսին կարող է հասանելիություն ստանալ ԱՄՀ-ի 25,3 մլն դոլարին SBA-ի շրջանակում

ԱՄՀ թիմը համաձայնության է եկել Հայաստանի իշխանությունների հետ եռամյա Stand-By Arrangement (SBA) համաձայնագրի շրջանակում առաջին վերանայման ավարտի շուրջ: Ինչպես նշվում է հիմնադրամի ապրիլի 17-ի հաղորդագրության մեջ, ԱՄՀ Գործադիր խորհուրդը հունիսին կարող է Հայաստանի համար հասանելի դարձնել մոտ 25,3 մլն դոլար (18,4 մլն SDR)՝ ծրագրի մեկնարկից ի վեր հասանելիության ընդհանուր ծավալը հասցնելով մոտ 50,6 մլն դոլարի (36,8 մլն SDR):

128,8 մլն SDR ծավալով 36-ամսյա SBA համաձայնագիրը հաստատվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 4-ին՝ որպես ապահովագրման գործիք մակրոտնտեսական կայունության, կառուցվածքային բարեփոխումների աջակցության և անորոշության դեպքում: Խոսքը ոչ թե ներքին դրամական միջավայրի անհապաղ փոփոխության, այլ արտաքին ֆինանսական և ինստիտուցիոնալ ռեսուրսի պահպանման մասին է, որը կարող է հաշվի առնվել երկրի մակրոտնտեսական շրջանակի կայունության և միջազգային իրացվելիության գնահատման ժամանակ:

2. Պետական պարտք. ԱԶԲ-ն 2026 թվականին Հայաստանի պետական պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը կանխատեսում է 51,5% մակարդակում

Ասիական զարգացման բանկը կանխատեսում է, որ Հայաստանի պետական պարտքի հարաբերակցությունը ՀՆԱ-ի նկատմամբ 2026 թվականի վերջին կկազմի 51,5%՝ պայմանով, որ բարձր արտաքին անորոշության կողմից դրամի փոխարժեքի վրա պոտենցիալ ճնշումներ չլինեն: Օրերս հրապարակված «Asian Development Outlook» ապրիլյան զեկույցում նաև նշվում է, որ միջնաժամկետ հեռանկարում այս ցուցանիշը կկայունանա ՀՆԱ-ի մոտ 52% նշագծին: Սա կարող է կարևոր ուղենիշ դառնալ հարկաբյուջետային շրջանակի, փոխառությունների արժեքի և պարտքային պրոֆիլի կայունության գնահատման գործում և մակրոֆինանսական կայունության հիմնական ցուցանիշներից մեկը:

3. Արժութային շուկա. դրամն ամրապնդվել է դոլարի նկատմամբ եվրոյի տատանումների պայմաններում

Հայաստանի Կենտրոնական բանկի տվյալներով՝ ապրիլի 13-18-ն ընկած ժամանակահատվածում ԱՄՆ դոլարի միջին շուկայական փոխարժեքը 375,19 դրամից նվազել է մինչև 373,34 դրամ: Եվրոյի փոխարժեքը նույն ժամանակահատվածում եղել է 438,75–440,35 դրամի միջակայքում՝ 442,61 դրամ վերին ցուցանիշով (ապրիլի 14): Ռուսական ռուբլու փոխարժեքը ապրիլի 13-ին կազմել է 4,9341 դրամ, իսկ ապրիլի 18-ին՝ 4,8937 դրամ: Նման դինամիկան կարող է արտացոլել արժութային շուկայում վերահսկելի տատանողականության պահպանումը հիմնական արժույթների՝ տարբեր ուղղությամբ շարժի պայմաններում, ինչը կայուն միջավայր է ձևավորում ընթացիկ հաշվարկների և արժութային վերագնահատման համար:

4. Դրամավարկային քաղաքականություն. ԱՄՀ-ն նշել է, որ ԿԲ–ն անհրաժեշտության դեպքում պատրաստ է  խստացման

ԱՄՀ առաքելությունը Հայաստան կատարած այցի արդյունքներով ապրիլի 17-ի հայտարարության մեջ նշել է, որ հանրապետության Կենտրոնական բանկը պետք է պատրաստ լինի վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի բարձրացմանը՝ գնաճը թիրախային մակարդակին վերադարձնելու համար: Միաժամանակ ընդգծվել է լողացող փոխարժեքի դերը՝ որպես արտաքին շոկերի մեղմման մեխանիզմ, ինչպես նաև միջազգային պահուստների բավարար մակարդակը: Հայտարարությունն արվել է գնաճի արագացման և պահպանվող արտաքին անորոշության համատեքստում:

Շուկան ստացել է կարգավորողի հնարավոր գործողությունների սահմանների հստակեցում՝ առանց ընթացիկ պարամետրերի փոփոխության: Սա կարող է ուժեղացնել տոկոսադրույքային քաղաքականության նշանակությունը իրացվելիության և ակտիվների կառավարման գործում:

5. Գնաճ. ԱԶԲ-ն ակնկալում է գների միջին տարեկան աճի արագացում մինչև 3,8%

Ասիական զարգացման բանկը Հայաստանում 2026 թվականին միջին գնաճը կանխատեսում է 3,8%, իսկ 2027 թվականին՝ 3,2% մակարդակում։ Բանկի՝ օրերս հրապարակած «Asian Development Outlook» զեկույցում գների աճը կապվում է էներգակիրների միջազգային ավելի բարձր գների և Մերձավոր Արևելքի հակամարտության հետ կապված տրանսպորտային ծախսերի հետ:

Նման գնահատականը կարող է լրացուցիչ ուղենիշ ձևավորել դրամավարկային և ֆինանսական օրակարգի համար, որտեղ արտաքին գնային ազդակները շարունակում են ուղղակիորեն արտացոլվել ներքին պայմանների վրա:

6. Բանկային հատված. դրամական փոխանցումների զուտ ներհոսքն աճել է մոտ 3,5 անգամ

Հայաստանի Կենտրոնական բանկի տվյալներով՝ 2026 թվականի հունվար-փետրվարին ֆիզիկական անձանց անունով անդրսահմանային փոխանցումների զուտ ներհոսքը կազմել է 303 մլն դոլար՝ նախորդ տարվա 87,5 մլն դոլարի դիմաց։ Փետրվարին ցուցանիշը հասել է 133,9 մլն դոլարի։

Փոխանցումների ներհոսքի ավելացումը կարող է աջակցել ներքին պահանջարկին և բանկերի գործառնական ակտիվությանն՝ ուժեղացնելով մանրածախ սեգմենտի և անդրսահմանային հաշվարկների նշանակությունը:

7. Կապիտալի շուկա. ԱԶԲ-ն նշել է խորացման և դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությունը

ԱԶԲ վերլուծաբանները «Asian Development Outlook» ապրիլյան զեկույցում նշում են, որ Հայաստանի կապիտալի շուկան մնում է սահմանափակ իր խորությամբ և կառուցվածքով՝ պետական արժեթղթերի բարձր տեսակարար կշռի և ներդրողների նեղ բազայի դեպքում: Բանկում մատնանշել են կապիտալի շուկայի միջոցով ֆինանսավորման հասանելիության ընդլայնման, ոչ պետական արժեթղթերի շուկաների խորացման, ներդրողների մասնակցության ընդլայնման և կարգավորող, ինստիտուցիոնալ ու կադրային սահմանափակումների վերացման անհրաժեշտությունը:

Գործնականում սա կարող է մատնանշել բորսայական սեգմենտի զարգացման, նոր թողարկողների ներգրավման և ներդրումային բազայի ընդլայնման ուղղությամբ ինստիտուցիոնալ օրակարգի շարունակությունը:


Շաբաթվա արդյունքները

Անցած շաբաթվա հիմնական շեշտադրումը կենտրոնացված էր գնաճային և տոկոսադրույքային ազդակների, պարտքի կայունության պարամետրերի, ինչպես նաև արտաքին ֆինանսական աջակցության ուղիների վրա:

Զուգահեռաբար պահպանվել է արժութային շուկայի կայուն աշխատանքը: Դիտարկման առանցքային ուղղություններն են մնում ֆիսկալ շրջանակը, ԱՄՀ-ի հետ փոխգործակցությունը և արտաքին անորոշության պայմաններում ֆինանսական համակարգի կայունությունը պահպանելու կարողությունը:

spot_img

ԱՄԵՆԱԴԻՏՎԱԾ

«Ակբա Լիզինգի» աջակցությամբ բիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներ (ՎԻԴԵՈ)

 Ակբա Լիզինգն ու UCargo ընկերությունը համագործակցության հուշագիր են ստորագրել՝ Հայաստանում էլեկտրական կոմերցիոն տրանսպորտի հասանելիությունն ընդլայնելու նպատակով։

Բիբլոս Բանկ Արմենիայի կրթաթոշակ ստացած ուսանողները՝ԵՊՀ-Բանկ ավանդական հանդիպման կենտրոնում (ՖՈՏՈ)

ԵՐԵՎԱՆ, 17 նոյեմբերի․ /ԱՌԿԱ/․   Ուսանողների միջազգային օրվան ընդառաջ՝ Բիբլոս...

ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը հետևում է վարկերի և ավանդների տոկոսադրույքների միջև տարբերության ընդլայնմանը

Հայաստանի ֆինանսների նախարարությունը հետևում է բանկերի կողմից ներգրավվող միջոցների և տրամադրվող վարկերի տոկոսադրույքների միջև տարբերության աճին, չորեքշաբթի  Ազգային ժողովում հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը։

ԿԲ-ն շրջանառության մեջ է դնում «Սևանավանք» արծաթե հուշադրամը

2026 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ կենտրոնական բանկը շրջանառության մեջ է դնում «Պատմական դռներ» հուշադրամների շարքի «Սևանավանք» արծաթե հուշադրամը, հայտնում են ԿԲ-ից

«ԱՌԿԱ» գործակալությունը հրապարակել է «Հայաստանի վարկային կազմակերպությունները» 2026 թ.-ի երրորդ եռամսյակի տեղեկագիրը

«ԱՌԿԱ» տեղեկատվական գործակալությունը հրապարակել է  «Հայաստանի վարկային կազմակերպությունները (գործունեության հիմնական ցուցանիշները)» եռամսյակային ֆինանսատնտեսական տեղեկագրի հերթական համարը՝ 2026 թ.-ի երրորդ եռամսյակի արդյունքներով

ՎԵՐՋԻՆ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

spot_imgspot_imgspot_img