ԵՐԵՎԱՆ, 18 օգոստոսի․/ԱՌԿԱ/. Հայաստանում 2026 թվականի օգոստոսի 12-ից ուժի մեջ են մտել բանկերի համար միջազգային պատժամիջոցների շրջանցման ռիսկերի կառավարման նոր պահանջները:
«Բանկերի ներքին վերահսկողության իրականացման նվազագույն պայմանները» կանոնակարգում համապատասխան փոփոխությունները հաստատվել են ՀՀ Կենտրոնական բանկի խորհրդի 2026 թվականի հունվարի 30-ի թիվ 21-N որոշմամբ։ Փաստաթուղթը պաշտոնապես հրապարակվել էր փետրվարի 11-ին և ուժի մեջ է մտել վեց ամիս անց՝ 2026 թվականի օգոստոսի 12-ին։
Նոր պահանջների համաձայն ՝ բանկերը պետք է ունենան ռիսկերի գնահատման վրա հիմնված ներքին վերահսկողության համակարգեր և ընթացակարգեր, որոնք թույլ կտան հայտնաբերել, գնահատել, կասեցնել կամ մերժել միջազգային պատժամիջոցների շրջանցման ռիսկ պարունակող գործարքները:
Այսպիսի վերահսկողության շրջանակում բանկերը պետք է պատշաճ ստուգումներ իրականացնեն ոչ միայն իրենց հաճախորդների, այլև հաճախորդների գործընկերների, բանկի սեփական գործընկերների և գործարքներին մասնակցող բոլոր կողմերի նկատմամբ: Բացի այդ, բանկերը պարտավոր են գնահատել ռիսկերը, որոնք կապված են հաճախորդների, գործարքների աշխարհագրության, մատուցվող ծառայությունների ու գործարքների, գործընկերների, միջնորդների և ծառայությունների մատուցման շղթաների հետ:
Մոնիթորինգի ժամանակ պետք է հաշվի առնվեն, մասնավորապես, պատժամիջոցային ռեժիմների հետ կապված աշխարհագրական գործոնները, ապրանքների, ծառայությունների, ծրագրային ապահովման և տեխնոլոգիաների ծագումը, միջազգային պատժամիջոցների տակ գտնվող կամ դրանց հետ կապված անձանց ու կազմակերպությունների վերաբերյալ տեղեկությունները, ինչպես նաև տվյալներ այն ֆինանսական կազմակերպությունների մասին, որոնց վրա տարածվում են պատժամիջոցային սահմանափակումները: Վերահսկողության ենթակա են նաև գործարքի արժույթը և գործարքի անցկացման վայրը:
Գործարքների վերաբերյալ տվյալները պետք է մոնիթորինգ անցնեն մինչև գործարքի իրականացումն ու հաստատումը: Պատժամիջոցային ցանկերի փոփոխության կամ հաճախորդի մասին տեղեկատվության թարմացման դեպքում բանկը պետք է կրկնակի մոնիթորինգ իրականացնի համապատասխան փոփոխությունից հետո ոչ ուշ, քան մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում: Միաժամանակ փաստաթղթում որևէ կոնկրետ երկիր կամ պատժամիջոցային ռեժիմ առանձնացված չէ։ Փաստաթղթում միջազգային պատժամիջոցներ են անվանվում պետությունների կամ միջազգային կազմակերպությունների կողմից սահմանվող տնտեսական, ֆինանսական, առևտրային և այլ սահմանափակող միջոցները։ Բանկը պետք է հաշվի առնի այն պատժամիջոցային ռեժիմները, որոնք, հաշվի առնելով նրա գործունեության բնույթը, կարող են ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն ազդել նրա աշխատանքի վրա։
Փոփոխություններով բանկային Կանոնակարգ 4-ը լրացվել է նոր՝ 15.1 «Միջազգային պատժամիջոցների շրջանցման ռիսկի կառավարում» գլխով: Դրանք նաև նախատեսում են բանկում տվյալ ռիսկի կառավարման համար պատասխանատու անձի նշանակում, վերահսկողության համակարգերի արդյունավետության կանոնավոր գնահատում և համապատասխան հաշվետվությունների տրամադրում բանկի խորհրդին ու գործադիր մարմնին։
