ՀՀ  ԿԲ–ն ավելի քան երեք տարվա ընթացքում առաջին անգամ բարձրացրեց տոկոսադրույքը․ ինչպես է այն փոխվել 2022թ․–ի վերջից (ԳՐԱՖԻԿ)

ԵՐԵՎԱՆ, 16 սեպտեմբերի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի Կենտրոնական բանկը նախօրեին ավելի քան երեք տարվա ընթացքում առաջին անգամ բարձրացրեց դրամավարկային քաղաքականության տոկոսադրույքը:

2022 թվականի դեկտեմբերին սահմանված 10,75% տոկոսադրույքից հետո այն մի քանի ամիս մնաց անփոփոխ, իսկ 2023 թվականի հունիսից ԿԲ-ն սկսեց դրա աստիճանական նվազեցման ցիկլը:

Սեպտեմբերի 15-ին ԿԲ Խորհուրդը բարձրացրեց տոկոսադրույքը 0,25 տոկոսային կետով՝ 6,5%-ից հասցնելով 6,75%-ի: Միաժամանակ լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքը սահմանվեց 8,25%, իսկ ԿԲ-ի կողմից բանկերից ներգրավվող միջոցների տոկոսադրույքը՝ 5,25%:

10,75%-ից մինչև 6,5%  և առաջին բարձրացումը

Տոկոսադրույքի բարձրացման նախորդ ցիկլն ավարտվել էր 2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ին: Այն ժամանակ ԿԲ-ն բարձրացրեց այն 0,25 տոկոսային կետով՝ մինչև 10,75%:

Դրանից հետո տոկոսադրույքը մի քանի ամիս պահպանվեց այդ մակարդակում:

Դրամավարկային քաղաքականության մեղմացման շրջադարձը տեղի ունեցավ 2023 թվականի հունիսի 13-ին, երբ ԿԲ-ն որոշում կայացրեց նվազեցնել տոկոսադրույքը 10,75%-ից մինչև 10,5%: Նոր տոկոսադրույքն ուժի մեջ մտավ հունիսի 14-ից:

Այսպիսով, հենց 2023 թվականի հունիսը պետք է համարել նվազեցման ցիկլի սկիզբ: Նույն տարվա օգոստոսին տոկոսադրույքը նվազեցվեց արդեն հերթական անգամ՝ մինչև 10,25%:

Հետագայում կարգավորողը շարունակեց աստիճանաբար մեղմացնել դրամավարկային պայմանները՝ պարբերաբար անփոփոխ պահելով տոկոսադրույքը առանձին նվազեցումների միջև:

2025 թվականի դեկտեմբերին տոկոսադրույքը հասավ 6,5%-ի, որից հետո ԿԲ-ն պահպանեց այն այդ մակարդակում ընդհուպ մինչև 2026 թվականի սեպտեմբերը:

Սեպտեմբերի 15-ին վերջին որոշման ուղղությունը փոխվեց. տոկոսադրույքն աճեց մինչև 6,75%: Այսպիսով, 2022 թվականի դեկտեմբերի 10,75% մակարդակից մինչև 6,5% տոկոսադրույքը նվազել է 4,25 տոկոսային կետով, իսկ սեպտեմբերյան բարձրացումը վերադարձրեց այն 6,75% մակարդակի:

Ինչու ԿԲ-ն որոշեց բարձրացնել տոկոսադրույքը

Տոկոսադրույքի փոփոխությունը տեղի ունեցավ պահպանվող գնաճային ճնշման ֆոնին:

2026 թվականի օգոստոսին 12-ամսյա գնաճը Հայաստանում կազմում էր 4,4%, իսկ բազային գնաճը՝ 4,8%: ԿԲ գնաճային թիրախային ցուցանիշը կազմում է 3% (+1%):

ԿԲ նախագահ Մարտին Գալստյանը, ներկայացնելով կարգավորողի որոշումը, նշեց մի քանի գործոններ, որոնք Խորհուրդը հաշվի է առել տոկոսադրույքի ավելի բարձր հետագիծ ընտրելիս:

Առաջինն ուժեղ ներքին պահանջարկն է: ԿԲ-ն նշում է պահպանվող բարձր տնտեսական ակտիվությունը և բարձր ներքին պահանջարկի հետ կապված ռիսկերը: Ցուցանիշների շարքում կարգավորողն ուշադրություն է դարձնում, այդ թվում, վերջնական սպառման ապրանքների ներմուծման և մանրածախ առևտրի դինամիկային:

Երկրորդն արտաքին պահանջարկի ուժեղացումն է: ԿԲ-ն նշում է Հայաստան այցելությունների թվի աճը, որը կարող է ուժեղացնել ճնշումը աշխատավարձերի և համապատասխան ոլորտներում ծառայությունների գների վրա:

Երրորդը գնաճային սպասումների և արտաքին գնային ճնշման ուժեղացման ռիսկն է: Կարգավորողը հաշվի է առնում աշխարհաքաղաքական ռիսկերը, իրավիճակը համաշխարհային ապրանքային և էներգետիկ շուկաներում և առաջարկի նոր շոկերի առաջացման հնարավորությունը:

Ներքին պահանջարկի հետ համատեղ նման գործոնները կարող են ստեղծել ավելի կայուն գնաճային ճնշում:

Ընդ որում, ԿԲ որոշումը չի նշանակում, որ կարգավորողն արդեն որոշել է տոկոսադրույքի բարձրացման հետագա ցիկլը:

Խորհուրդը միաժամանակ դիտարկում է այլընտրանքային սցենարներ, որոնց դեպքում համաշխարհային տնտեսության դանդաղումը և այլ գործոններ կարող են, ընդհակառակը, ստեղծել ապաինֆլյացիոն ճնշում և ենթադրել տոկոսադրույքի ավելի ցածր հետագիծ:

Ինչ է նշանակում սեպտեմբերյան բարձրացումը

Սեպտեմբերի 15-ի բարձրացումը նշանակում է ԿԲ վերջին որոշման ուղղության փոփոխություն՝ նվազեցման և տոկոսադրույքը 6,5% մակարդակում պահպանման տևական ժամանակահատվածից հետո:

Այնուամենայնիվ, ինքնին այն չի նշանակում տոկոսադրույքների բարձրացման տևական ցիկլի ավտոմատ մեկնարկ:

ԿԲ-ն ընդգծում է, որ հետագա որոշումները կախված կլինեն մակրոտնտեսական սցենարների զարգացումից: Կարգավորողի խնդիրն է մնում գնային կայունության ապահովումը և միջնաժամկետ հեռանկարում գնաճի վերադարձը թիրախային մակարդակին:

ԿԲ տոկոսադրույքի բարձրացումից նաև չի կարելի ավտոմատ կերպով անել եզրակացություն առևտրային բանկերի վարկերի կամ ավանդների տոկոսադրույքների անմիջական և համամասնական աճի մասին:

Կարգավորողի որոշումն ազդում է դրամավարկային պայմանների վրա տրանսիմիսիայի մեխանիզմի միջոցով, սակայն բանկային տոկոսադրույքների փոփոխության արագությունն ու մասշտաբը կարող են տարբերվել:

spot_img

ԱՄԵՆԱԴԻՏՎԱԾ

Հայաստանի վարկային կազմակերպությունների դասակարգումն ըստ վարկային և լիզինգային պորտֆելի՝ 2026 թ.-ի սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ

«ԱՌԿԱ» գործակալությունը հրապարակում է Հայաստանի խոշորագույն վարկային կազմակերպությունների դասակարգումն ըստ վարկային ներդրումների և լիզինգային գործառնությունների ծավալի՝ 2026 թվականի սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ։

Հայաստանը դեկտեմբերին, հնարավոր է, ԱՄՀ–ից ստանա հասանելիություն 25 մլն դոլարի նկատմամբ՝ SBA–ի ծրագրով և մինչև 262 մլն դոլարի նկատմամբ՝ RSF նոր ծրագրով

Համաձայնագիրը ենթակա է հաստատման ԱՄՀ Գործադիր խորհրդի կողմից, որը նախատեսված է 2026 թվականի դեկտեմբերին

2027թ.-ից ավելի քան 400 հազ. քաղաքացի կընդգրկվի առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգում

Նախարարի խոսքով՝ հիմնական փոփոխություններն ուղղված են մինչև 200 հազար դրամ աշխատավարձ ստացող քաղաքացիների ընդգրկվածության ընդլայնմանը, ինչպես նաև մասնակիցների նոր կատեգորիաների ներառմանը

Visa-ն, Mastercard-ը և American Express-ը դարձել են OpenAI-ի նոր վճարային ծառայության գործընկերները

Visa, Mastercard և American Express միջազգային վճարային համակարգերը մասնակցել են ChatGPT Wallet-ի՝ OpenAI-ի նոր ծառայության մշակմանը, որը թույլ է տալիս ԱԲ գործակալներին օգտատերերի անունից գնումներ կատարել՝ առանց նրանց բանկային քարտերի իրական տվյալներին հասանելիություն ունենալու

Եվրոյի փոխարժեքը հայկական դրամի  նկատմամբ շարունակել է նվազել, մինչդեռ դրամի և ռուբլու փոխարժեքները փոքր-ինչ աճել են. ՀՀ ԿԲ

ՀՀ Կենտրոնական բանկի տվյալների համաձայն՝ 2026 թ.-ի նոյեմբերի 17-ին  ԱՄՆ դոլարի միջին շուկայական փոխարժեքը  հայկական դրամի նկատմամբ կազմել է 360.51 դրամ, ինչը նոյեմբերի 16-ի համեմատ աճել է 0.07 դրամով։

ՎԵՐՋԻՆ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

spot_imgspot_imgspot_img