ԵՐԵՎԱՆ, 1 օգոստոսի./ԱՌԿԱ/. ՀՀ Կենտրոնական բանկում կարծում են, որ հնարավոր են ազգային արժույթի ինչպես արժևորման, այնպես էլ արժեզրկման սցենարներ։ Այս մասին ասել է ՀՀ ԿԲ փոխնախագահ Արմեն Նուրբեկյանը՝ պատասխանելով «ԱՌԿԱ» գործակալության այն հարցին, թե ի՞նչ նախադրյալներ կան Fitch Ratinges գործակալության կանխատեսման իրականացման համար, որը վերաբերում է 2023–2024թթ.–ին դրամի չափավոր արժեզրկմանը` մինչև ուկրաինական հակամարտությունից առաջ գրանցված ավելի բարձր մակարդակ։
«Այսօր մենք նման նախադրյալներ չենք տեսնում։ Եթե նայեք արտարժույթի շուկային, արժևորման ճնշումները շարունակվում են, դա փաստ է, և այս առումով արժեզրկման համատեքստում մենք այսօր որևէ նոր բան չենք տեսնում. թե՛ մարդկանց, թե՛ կապիտալի հոսքերը, ընդհանուր առմամբ, կայունացել են. բայց դեռ բարձր մակարդակի վրա են»,- ասաց նա երեքշաբթի մամուլի ասուլիսի ժամանակ։
Միաժամանակ Նուրբեկյանը նշեց, որ սցենարները հիմնականում երկկողմանի են՝ հնարավոր է և՛ արժևորում, և՛ արժեզրկում։
«Ուստի Կենտրոնական բանկը փոխարժեքի մասին խոսում է` որպես հետևանք, այլ ոչ որպես պատճառ։ Այսինքն, դրամի արժևորումը կամ արժեզրկումը շատ բաներից է կախված։ Մասնավորապես, եթե այդ հոսքերը Հայաստանում շարունակվեն ավելի բարձր տեմպերով, բնականաբար, Fitch-ի սցենարն իրատեսական չի լինի, քանի որ մենք կունենանք արժևորման ճնշումներ»,- պարզաբանեց նա։
Միաժամանակ, ըստ ԿԲ նախագահի տեղակալի, եթե հակառակ ուղղությամբ որոշակի երեւույթներ լինեն, ապա հնարավոր է, որ լինեն արժեզրկման ուղղությամբ ինչ-որ սցենարներ։
«Ամեն դեպքում, Fitch-ը փոխարժեքի իր սցենարում ամրագրել է Հայաստանում «չափավոր» արժեզրկում։ Նա դա կապել է արտադրողականության աճի և ներուժի հետ»,- ասաց նա:
Նուրբեկյանն այս կապակցությամբ պարզաբանեց, որ ամբողջ հարցն այն է, թե որքան երկարատև կլինի ներկայիս բարձր տնտեսական աճը՝ արտադրողականության աճի տևողության հետ կապված։
«Եթե, օրինակ, առկա աճը երկարաժամկետ է, դա նշանակում է, որ դրամի արժևորումն ավելի երկար կտևի։ Եթե համարենք, որ դա ավելի կարճաժամկետ է, բնականաբար, հակառակ ուղղությամբ ճնշումներ կունենանք։ Fitch-ը, փաստորեն, փաստել է, որ Հայաստանում գոյություն ունեցող բարձր տնտեսական աճի հիմնական մասը կարճաժամկետ չէ, հետևաբար, իրենց սցենարում փոխարժեքը կվերադառնա ոչ թե նախկին դիրքեր, այլ կգնա չափավոր արժեզրկման ուղղությամբ», – նշեց նա։
Ամփոփելով՝ Նուրբեկյանը նշեց, որ թիվ մեկ անորոշությունն, իհարկե, համատարած աշխարհաքաղաքական ռիսկերն են։
Ռուս-ուկրաինական հակամարտության սկզբից մեկ օր առաջ հայկական դրամի փոխարժեքը մեկ դոլարի դիմաց 478 դրամ էր, իսկ այս տարվա օգոստոսի 1-ի դրությամբ՝ 386 դրամ մեկ դոլարի դիմաց։
Թվեր և կանխատեսումներ Հայաստանի տնտեսության վերաբերյալ
Հայաստանի տնտեսական աճը 2023 թվականի պետական բյուջեում նախատեսված է 7 տոկոսի չափով, իսկ գնաճն ամրագրվել է 4 տոկոս (± 1,5%)։ Հայաստանի տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը, ըստ նախնական տվյալների, 2023 թվականի հունվար-հունիսին, 2022 թվականի հունվար-հունիսի համեմատ, աճել է 11,4 տոկոսով։ 2023 թվականի հունիսին, նախորդ տարվա հունիսի համեմատ, հանրապետությունում գրանցվել է 0.5% գնանկում, իսկ այս տարվա մայիսի համեմատ` գների անկումը կազմել է 1.4%։
ԿԲ հունիսյան կանխատեսմամբ՝ այս տարի Հայաստանի տնտեսությունը կաճի 6,9 տոկոսով, իսկ 12-ամսյա գնաճը 4 տոկոս թիրախային ցուցանիշից փոքր-ինչ ցածր կլինի։ Fitch-ը 2023 թվականին Հայաստանի տնտեսության աճը կանխատեսել էր մինչև 7,2%, իսկ Moody’s-ը՝ մինչև 7%։ Համաշխարհային բանկի գնահատականներով՝ Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճն այս տարի կկազմի 4,4%, ԵԶԲ-ն Հայաստանի տնտեսության աճն ակնկալում է 7,5%-ով, ՎԶԵԲ-ը Հայաստանի տնտեսության աճը գնահատում է 5%, ԱՄՀ-ն՝ 5,5%-ով։ . -0-
